Może inaczej postrzegać rzeczywistość. Słyszy lub czuje to, co
nie istnieje i to, czego nie postrzegają inni. Szczególnie trudne są
urojenia paranoidalne polegające na fałszywych przekonaniach, błędnych
sądach, odpornych na wszelką argumentację. Podtrzymywane są mimo
obecności dowodów wskazujących na ich nieprawdziwość.
Może mieć przekonanie, że jest śledzona, że ludzie chcą ją
zniszczyć, wszyscy mówią dziwne rzeczy, ośmieszają ją publicznie lub
spiskują przeciwko niej.
Może mieć fałszywe wrażenie zaburzenia porządku świata – przyczynowego, czasowego i przestrzennego.
Objawom często towarzyszy poczucie lęku i zagrożenia ze świata
zewnętrznego. Osoba czuje się nieadekwatnie do sytuacji, jest zagubiona,
jakby niedopasowana. Znaczący jest brak zaufania do wszystkich.
Odczuwanie subiektywnego zagrożenia zmniejsza chęć więzi i kontaktu
nawet z najbliższymi, co prowadzi do wycofania i zamknięcia się we
własnym świecie.
Przeżywany lęk wiąże się z występowaniem mocnych doznań – niekiedy jaskrawych, wyrazistych i przerażających.
Brak kontaktu z otoczeniem wypełniany jest bogactwem wewnętrznych
treści i przeżyć. Osoba ciężko chora żyje w swoim urojonym świecie
targana własnymi fałszywymi przekonaniami.
Zdarza się, że osoba chora czuje się niezwyciężona i nie do
pokonania. Ma wrażenie posiadania wewnętrznej mocy, która pomaga jej w
wypełnianiu rozmaitych misji, np. w zbawianiu świata.
Może czuć się osamotniona, ponieważ nie potrafi jasno wyrazić
swoich doznań ani sprecyzować swoich uczuć. Czuje się nierozumiana.
Często podlega ocenie na podstawie dziwacznych zachowań.
Może wyrażać chęć bycia w bliskim kontakcie z innymi i jednocześnie unika głębszych więzi interpersonalnych.
Często pojawia się rozbieżność pomiędzy własną koncepcją siebie,
roli w życiu społecznym, a oczekiwaniami rodziny i społeczeństwa.